Θόρυβος μέσα από φίλτρα
Όλη η ανάλυση θορύβου σε δέκτες ανάγεται σε αυτό το ένα θεώρημα:
Σε αυτό το κεφάλαιο εφαρμόζουμε το θεώρημα σε:
- Λευκό θόρυβο μέσα από ιδανικό LPF (rect filter).
- Λευκό θόρυβο μέσα από RC LPF (πρώτης τάξης).
- Λευκό θόρυβο μέσα από BPF (κανονικό model για RF receiver front-end).
- Ορίζουμε Equivalent Noise Bandwidth .
1. Το θεώρημα — γρήγορη επανάληψη
Έστω WSS random process με PSD μπαίνει σε LTI φίλτρο με frequency response . Η έξοδος είναι WSS με:
(η δεύτερη μορφή είναι time-domain ισοδύναμη.)
Output power:
Για λευκό θόρυβο εισόδου :
Δηλαδή το output noise power εξαρτάται μόνο από την ολοκλήρωμα του squared magnitude του φίλτρου.
SY(f) = |H(f)|² SX(f) — άσπρος θόρυβος μέσα από φίλτρο
|H|² = 1 για |f| ≤ B
Πάτα τα διάφορα presets και δες πώς το output PSD «μιμείται το σχήμα του », αφού πολλαπλασιάζεται με ένα σταθερό .
2. Παράδειγμα — Ιδανικό LPF
Έστω ιδανικό LPF με cutoff :
Output PSD:
Output power:
Διαβάζεται: ένα LPF με cutoff «κρατάει» θόρυβο ισχύος και πετάει τον υπόλοιπο.
Output autocorrelation:
(όπως είδαμε στο προηγούμενο κεφάλαιο — αυτό είναι ακριβώς bandlimited white noise.)
3. Παράδειγμα — RC LPF (πρώτης τάξης)
Ένα πραγματικό φίλτρο, όχι ιδανικό. Η frequency response είναι:
Με (3dB cutoff):
Output PSD:
(Lorentzian.)
Output power:
Με , :
Άρα:
Σύγκριση με ιδανικό LPF στο ίδιο :
| Φίλτρο | Output power |
|---|---|
| Ιδανικό LPF | |
| RC LPF |
Το RC φίλτρο περνάει 57% περισσότερο θόρυβο από το ιδανικό! Γιατί; Επειδή ο RC δεν κόβει στιγμιαία στο — η αργή φθορά του αφήνει συχνότητες πάνω από να περάσουν με κάποιο gain.
4. Equivalent noise bandwidth
Για να συγκρίνουμε φίλτρα διαφορετικού σχήματος ως προς θόρυβο, ορίζουμε το equivalent noise bandwidth ως το bandwidth του ισοδύναμου ιδανικού LPF που θα παρήγαγε τον ίδιο output θόρυβο:
Πρακτικό: αν ξέρεις ενός φίλτρου, μπορείς να γράψεις
σαν να ήταν ιδανικό LPF.
Παραδείγματα:
| Φίλτρο | |
|---|---|
| Ιδανικό LPF cutoff | |
| RC LPF με | |
| 2-pole Butterworth, | |
| Gaussian, |
Όσο πιο απότομα πέφτει το φίλτρο μετά το cutoff του, τόσο πιο κοντά στο ιδανικό είναι το .
5. Bandpass noise
Για ζωνοπερατό φίλτρο γύρω από με bandwidth (από έως ):
(παράγοντας 2 για να συμπεριληφθούν τα δύο κομμάτια στις .)
Output autocorrelation (από Wiener-Khinchin):
Διαβάζεται: το envelope είναι sinc (όπως LPF), και ο carrier-cosine πάνω του είναι το «βαρύ κέντρο» γύρω από το οποίο επικεντρώνεται το φάσμα.
Αυτή η εξίσωση εμφανίστηκε στο Autocorrelation viz — δες το preset «Bandpass θόρυβος» για να την επιβεβαιώσεις.
Παραγωγή της R_Y(τ) βήμα προς βήμα
Από session 10 (Άσκηση 8) — μια πλήρης παραγωγή που εμφανίζεται στις εξετάσεις. Έχουμε για και 0 αλλιώς.
Inverse FT διασπασμένη σε δύο ολοκληρώματα (θετικές + αρνητικές συχνότητες):
όπου είναι το θετικό κομμάτι:
Αντίστοιχα () για το αρνητικό κομμάτι:
Άθροισμα:
✓ Συμφωνεί με τον τύπο πιο πάνω. Ισχύς: .
6. Worked example — Πρόοδος B 2025-09 Θ3
7. Παράδειγμα από AM/FM context
Στο AM in noise χρησιμοποιήσαμε:
Αυτό είναι ακριβώς με ιδανικό BPF bandwidth (Carson) γύρω από τον carrier. Τώρα έχεις τη μηχανή να το παράγεις.
Στο FM in noise χρησιμοποιήσαμε ότι ο discriminator δίνει triangular noise PSD:
Αυτό προκύπτει από το ότι ο discriminator είναι ισοδύναμος με differentiator (transfer function , ) εφαρμοσμένος σε bandpass-filtered θόρυβο. Τέλεια συνέπεια του .
8. Σύνοψη formulas
| Ποσότητα | Τύπος |
|---|---|
| Output PSD | |
| Output power (general) | |
| White noise + LPF (ideal) | |
| White noise + RC LPF | |
| White noise + BPF | |
| Equivalent noise bandwidth | |
| RC |
Εξάσκηση
Πέντε ερωτήσεις πάνω στο θεώρημα και τους υπολογισμούς ισχύος θορύβου.
Τι μάθαμε
- Το κεντρικό θεώρημα είναι το βασικό εργαλείο για όλες τις θορυβικές αναλύσεις.
- Λευκός + ιδανικό LPF: . Λευκός + RC LPF: .
- Equivalent noise bandwidth μετατρέπει οποιοδήποτε φίλτρο σε ισοδύναμο ιδανικό LPF για θορυβικούς υπολογισμούς.
- Cascade φίλτρων: .
- Επόμενο κεφάλαιο: SNR formalism — πώς το αξιοποιούμε όλο αυτό για να αξιολογήσουμε δέκτες.